Tijdens de vele duiken die de teamleden op de diverse wrakken hebben gemaakt is er gefilmd en zijn items geborgen. Deze worden geconserveerd, en zorgvuldig beschreven. Voorwerpen zoals: manometers – serviesgoed – telegrafen – scheepsbellen – kompassen worden regelmatig op exposities tentoongesteld. De exposities werden gehouden in het Groninger Scheepvaart Museum en het Visserijmuseum te Zoutkamp. In de Expozee te Lauwersoog (de thuishaven van de “Zeester” en het team) is een permanente tentoonstelling ingericht.

Een selectie van items uit deze collectie wordt tijdens DuikVaker in de stand van de “Zeester” tentoongesteld. Uiteraard ook de vele boven en onderwater opnames zullen worden vertoond. De teamleden zullen daar aanwezig zijn om alle vragen te beantwoorden.

Tot ziens op de “Zeester” stand op de DuikVaker 2012.

Om ongeveer 10:15 uur waren ze bij het wrak gearriveerd. Het vastleggen ging vrij vlot en al snel bleek dat het zicht weer uitstekend was, tussen de 15 en 20 meter. Jan heeft nog een aansluitpaneel gevonden en geborgen. Wat de exacte functie van dit aansluitpaneel is geweest zijn we nog niet achter, maar momenteel noemen we het maar de stekkerdoos voor de walstroom.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Afgelopen donderdag had Alle Kalverboer de restanten van een geweerkolf gevonden. Vermoedelijk is dit een Lee-Enfield geweer. Achterin de kolf zat een klepje en in de kolf zat een poetstouwtje met een koperen flesje met wapenolie.

Helaas was de Zeester pas weer rond 18:30 uur terug in de buitenhaven van Lauwersoog, visrestaurant Sterkenburg was helaas al dicht dus moest er naar ander voedsel gezocht worden.

Film: Jorne Dassen

Het vastleggen verloopt vandaag goed, alleen het zicht is een stuk minder dan op het wrak van de Augusta waar we gisteren op doken, het zicht bedraagt namelijk maar ongeveer 1 meter. Het wrak ligt op een diepte van 21 meter en de watertemperatuur bedraagt ongeveer 10 graden Celcius. Tijdens het duiken heeft Alle Kalverboer een afgeschoten huls van 15 millimeter gevonden.

En nadat iedereen een duik heeft gemaakt wordt de terugtocht naar Lauwersoog ingezet en rond 13:00 uur ligt de Zeester weer op zijn vertrouwde plekje bij het Booze Wijf. Klaas gaat direct richting zijn kleinzoon.

De rest houdt zich bezig met het stuurwerk van de Augusta. Met de kraan van de Bruinvis, het schip van Alle, wordt het stuurwerk van het achterdek van de Zeester gehesen. Wanneer alles klaar is bij de Zeester, zijn enkele duikteamleden nog even het zoute water gaan wegspoelen met een paar biertjes bij het Booze Wijf.

Bij het Booze Wijf staat een Flak (Flugabwehrkanone) die enkele jaren geleden van deze, onbekende, voorpostenboot is geborgen.

Vrijdagochtend Lauwersoog, bij het Booze Wijf ligt de Zeester op zijn vertrouwde plekje aan de steiger. Even voor zeven uur stampt de Zeester rustig richting de sluis, het belooft een mooie dag te worden wanneer de Zeester in de sluis geschut wordt en de sluisdeuren open gaan naar een nieuw avontuur, de Zeester vaart de haven van Lauwersoog uit de Waddenzee op. Er wordt koers gezet richting het wrak. Vorig jaar werden er in het geheim plannen gesmeed want de Augusta had mogelijkheden voor een project.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Aangekomen bij het wrak, het is dan rond 12:00 uur, wordt de dreg op het signaal van de zieke luchthoorn overboord gegooid. Hans Bruins en éne Vincent springen even later overboord om de ankerlijn op het wrak te zekeren. Eenmaal beneden op de bodem van de Zee, genieten ze even van het fraaie uitzicht, overal waar ze kijken zien ze zand. Wat ze ook doen, ze bleven zand zien en besloten om toen de ankerlijn met dreg maar weer naar de oppervlakte te schieten en gaan zelf ook aan de opstijging beginnen.

Klaas is het niet helemaal eens met de gang van zaken en vaart de Zeester opnieuw op het wrak aan om voor de tweede keer de dreg overboord te gooien. Dat vastleggen van de ankerlijn gespecialiseerd werk is dat weten we nu. Daarom zet Klaas zijn achter de hand gehouden troef in, de helft van het Special Forces Team Knabbel & Babbel, ook wel bekend als Rambo en Backup Rambo, Anton ten Have krijgt deze missie toegedeeld. Gekleed in gepast tenue zal hij deze missie laten slagen. Waarna al snel de andere duikteamleden de sprong in de Noordzee wagen om een duik te maken op het scheepswrak.

Onderwater wordt dit keer hard gewerkt, de bedoeling is om het stuurwerk van de Augusta te bergen met behulp van een grote hefballon. Het zicht op het wrak is goed, zo’n 6 meter, de watertemperatuur ligt tegen de 10 graden Celsius, en het wrak bevindt zich op een diepte van rond de 27 meter, redelijk goede omstandigheden om lekker te duiken.

De Augusta is in 1899 in Nederland gebouwd voor de visserij. In de Tweede Wereldoorlog werd het schip door de Duitsers geconfisqueerd en ingezet als Vorpostenboot V 1236. Op 18 april 1944 was voorpostenboot 1233, de voormalige VL 86 genaamd Vooruit, samen met voorpostenboot 1236, de voormalige VL 180 genaamd Augusta, op een patrouille wanneer ze tegen 17:00 uur 10 vijandelijke vliegtuigen hoog in de lucht naar het westen zagen vliegen. Ze nemen de vliegtuigen niet onder vuur aangezien deze zich ver buiten het bereik van hun geschut bevonden. Kort daarna werden er drie eenmotorige vijandelijke vliegtuigen gezien, ook hoog in de lucht vliegend richting het westen. Deze werden wel beschoten maar zover men kon waarnemen niet getroffen.

Even voor 18:00 uur werden 18 jagdbommenwerpers op een hoogte tussen de 400-600 meter gezien. De vliegtuigen vlogen achter de schepen voorbij om zo met de zon in hun rug aan te gaan vallen. De aanval werd verwacht en met man en macht werden de gevechtstations op beide voorpostenboten bemand en toen de vliegtuigen genaderd waren tot ongeveer 4000 meter, openden beide voorpostenboten het vuur op de vijandelijke vliegtuigen. Toen de vliegtuigen tot ongeveer 200-300 meter genaderd waren, begonnen zij met hun mitrailleurs te vuren en wierpen tegelijkertijd kleine bommen af toen ze over de voorpostenboten vlogen.

Bij deze eerste aanval liep de V 1236, welke vooraan voer, onder andere schade op aan de brug en het geschut maar door zware treffers in de scheepswand en machinekamer werkte de stuurinrichting niet meer en de V 1236 bleef stil liggen. De eveneens zwaar getroffen V1233 kon nog wel manoeuvreren en zich ook nog gedeeltelijk verweren. Bij de tweede aanval werd de V 1236 door bommen getroffen, ook nu kwamen de vliegtuigen vanuit de zon aanvallen, en de V 1236 liep nu snel vol en zonk binnen enkele minuten.

67 jaar later is het druk op het achterdek van de Zeester, de hefballon komt omhoog. Als de hefballon eenmaal aan de oppervlakte is, wordt met man en macht aan de lijn getrokken zodat de hefballon met stuurwerk achter de Zeester bungelt. Op dat moment springt Lukas overboord en maakt de hijskabel van de lier vast zodat het stuurwerk, inclusief hefballon, omhoog getakeld kan worden om zo op het achterschip van de Zeester te belanden.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Project stuurkolom is geslaagd, de ankerlijn op het wrak wordt losgegooid en de Zeester vaart met een goed gehumeurde bemanning weer richting Lauwersoog. Het hele project heeft nogal wat tijd in beslag genomen en vandaar dat de Zeester pas tegen 21:30 uur weer in de visserijhaven aankomt. Hier wordt de nacht doorgebracht want de volgende dag zal er ook gewoon weer gedoken worden op de Noordzee.

Als dit gisteren op tijd bekend was geweest dan hadden ze de ankerlijn op het wrak vast gelaten. Toen Rob Arens gisteren voor zijn laatste duik de HMS E3 bezocht, was de afspraak dat hij aan het einde van zijn duik de ankerlijn zou losgooien. Aan boord hebben ze nog geprobeerd om een kaartje langs de ankerlijn te laten zakken in de hoop dat Rob deze misschien wel zou zien, helaas heeft dit niet geholpen.

Vandaar dat, toen ze voor de tweede keer dit weekend bij de HMS E3 waren gekomen, Henk Bos en Jorne Dassen de ankerlijn weer gingen zekeren. Ook deze dag was het mistig, maar het zicht was ook weer ongeveer 4 meter met een super vlakke zee. Vandaag was Lukas Boer niet mee, maar daarvoor in de plaats waren Pim Wiersma en éne Vincent aan boord gekomen.

Het is Henk deze dag gelukt om de dieptemeter van de HMS E3 te bergen, helaas is het glas stuk maar hopelijk komt de dieptemeter binnenkort nog eens glanzend voorbij.

De terugtocht naar Lauwersoog verliep voorspoedig, toen Ameland gepasseerd werd kwam de zon door en werd er nog even in de blote bast genoten van de zon. Aangekomen bij het Booze Wijf, rond 17:00 uur, wordt deze keer het eten bij visrestaurant Sterkenburg overgeslagen en gaat iedereen naar huis.

Aan boord waren Klaas Koch, éne Vincent, Rob Arens, Henk Bos, Pim Wiersma en Jorne Dassen.

Klaas Koch traint in de winter altijd bij Miramar Groningen, naar het schijn moet het daar gezellig zijn en op die club zit ook Brenda. En Brenda was natuurlijk die stoere verhalen over de Zeester beu en wilde zelf nou wel een keer mee. Klaas had al een aantal keer aangegeven dat er een dame van zijn zwembadclub mee wilde. Deze zondag zou het dan gebeuren, Brenda was één van de zes mensen aan boord afgelopen zondag.

Het is zondagochtend 07:00 uur als de Zeester rustig door de buitenhaven vaart om zo het Wad op te varen richting een scheepswrak in de Noordzee. Vorige week was er op de Scharnhorst gedoken, dit schip ligt rond de 26 meter diep en toen leek dat het een paar meter hoger beter zicht zou zijn. Vandaar dat er nu koers gezet werd richting de Bayern, een wrak rond de 16 meter diepte. Ook voor nieuwe duikers is dit een fijn overzichtelijk wrak op niet al te grote diepte, ideaal voor Brenda dus.

Over de Bayern heb ik, Remy, enkele maanden geleden ook een verhaal geschreven onder andere voor het clubblad van Miramar Groningen. Dit verhaal heb ik ook aan Maurice Laarman van de Werkgroep Kriegsmarine laten lezen en deze dacht dat dit ook wel een leuk verhaal zou zijn voor het magazine van de Werkgroep Kriegsmarine, waarop ik hem aanbood het verhaal nog gedetailleerder uit te werken hiervoor.

De Werkgroep Kriegsmarine heeft als doel het samenbrengen van mensen met dezelfde interesse in alle facetten van de Kriegsmarine en het bevorderen van onderzoek hiernaar. Ook voor de onderzoeken die ik doe is deze Werkgroep van onschatbare waarde, en heb ik via deze Werkgroep essentiële informatie ontvangen zo ook van de Bayern. In de aankomende uitgave van het magazine van Werkgroep Kriegsmarine zal het verhaal over de Bayern gepubliceerd worden. Hierna zal ik het verhaal ook hier op de website aanpassen.

Rond 09:00 uur waren ze bij het wrak aangekomen, Rob Arens en Hans Bruins zouden vastleggen. Klaas had met hun de afspraak gemaakt dat als het zicht onder water slecht was dat ze niet zouden vastmaken maar weer naar boven zouden komen, om dan te kijken of het bij een ander wrak beter was. Na verloop van tijd kwam het sein dat de ankerlijn vast zat dus het duiken kon doorgaan. Brenda heeft met henk 5o5 gedoken en maakte een mooie eerste wrakduik.

De kentering was volgens het getijde boekje rond 09:55 uur, in het logboek van Klaas staat vermeld “Kentering bij aankomst!”. Toen Rob en Hans weer boven kwamen, bleek het zicht ongeveer 1,5 meter te bedragen wat de overige duikers ook beaamden. Toen Klaas even een nat pak ging halen, was op het wrak het zicht gereduceerd tot bijna nul, doordat de vloedstroom er net inkwam en het stof van de voorgaande duikers terugvoerde. Bij bovenkomst waren de anderen zich al weer aan het klaarmaken voor een tweede duik.

Met toch wel het risico van nul komma nul meter zicht sprong iedereen voor de tweede duik in de Noordzee. Toen Brenda in het water sprong voor haar tweede duik verloor zij een vin. Zij heeft toen de vinnen van Pim geleend en ging voor de derde sprong en zocht Henk op die al op het wrak was. Aangekomen op het wrak was hun verbazing dan ook erg groot dat ze net zoals bij de eerste duik anderhalve meter zicht hadden, misschien nog wel iets meer als bij de eerste duik. Was het watertemperatuur vorige week nog 6 graden Celsius, deze duik was deze al 8,6 graden Celsius. De Bayern heeft deze keer geen artefacten prijsgegeven, maar het waren een paar mooie duiken.

Met het mooie weer en een golfhoogte van ongeveer 90 centimeter werd de terugtocht naar Lauwersoog ondernomen. Met de stroom mee komt de Zeester rond 13:45 uur weer terug in Lauwersoog. Het is druk in Lauwersoog. Ook bij het net verbouwde visrestaurant Sterkenburg, waar na afloop vaak nog even gegeten wordt, was het druk.

Als de weersomstandigheden in het weekend goed zijn, gaat de Zeester er op uit. Wij hopen in elk geval dat het elk weekend mooi weer is.

De foto’s zijn gemaakt door Brenda. Hoewel ze onder de blauwe plekken zit, deze had ze opgelopen met het uitglijden op de trap bij uit het water komen, en spierpijn aan deze duiken heeft overgehouden, gaat ze zeker binnenkort weer mee. Waarschijnlijk heeft ze dan een paar splinternieuwe rubberen vinnen aangezien ze met Pim zijn rubberen vinnen geen last had van wegglijden op het trappetje terwijl haar hard plastic vinnen steeds weggleden.

Van de partij zijn: Klaas, Theo Beelien, Theo van der Lei, Ene Vincent, Henk Bos, Hans Bruins, Rob Arens en Jorne Dassen. Lukas Boer moest vrijdag vanwege zijn knie naar het ziekenhuis voor een ingreep en zou dus zaterdagochtend aan boord stappen hinkelen. Theo Beelien moest zaterdagochtend helaas weer naar huis vertrekken, hij had belangrijkere werkzaamheden te doen.

Zaterdagochtend 9:00 uur, de Zeester verlaat de haven van Zuidbroek. Zo snijdt de Zeester het water doormidden en met een regelmatig gestamp van de motor komen ze rond 12:30 uur aan in Delfzijl. Eenmaal door de zeesluizen wordt er koers gezet richting Borkum waar de Zeester rond 15:30 uur in een lege haven aankomt. Een aantal doken hier nog even de kooi in omdat zo’n reis best wel vermoeiend is.

Al sinds het begin dat Lukas met Duikteam Zeester meegaat en wanneer de Zeester dan ook nog een van de Waddeneilanden aan gaat doen, ongeacht of dit nu Nederlandse of Duitse Waddeneilanden zijn, Lukas moet dan op stap. Ondanks dat het ziekenhuis vrijdag bij Lukas in zijn knie een paar dikke spuiten hadden gedrukt, moest hij ook dit keer weer Borkum verkennen en al gauw kwam zijn tocht bij discotheek Kajute uit.

Zondag zes uur in de ochtend, de motor van de Zeester draait stationair en volgens Klaas wordt het tijd om de haven te verlaten en wordt koers gezet naar een scheepswrak. De eerste duik van het jaar in de Noordzee is en blijft altijd een verrassing, is het zicht goed of slecht? Klaas heeft besloten om het nieuwe Noordzee Wrakduikseizoen dit jaar te beginnen met een duik op de Scharnhorst.

De Scharnhorst is een voormalige vistrawler gebouwd met bouwnummer 120 op de scheepswerf Schiffbaugesellschaft Unterweser. Met een lengte van 38,92 meter en een breedte van 6,88 meter haalde dit schip, voortgedreven door een tripple expansion stoommachine van 400 ipk, een snelheid van 10 knopen. Het schip is nooit voor de visserij gebruikt. De tewaterlating vond plaats op 20 oktober 1915. Op 12 november 1915 neemt F. Pust het schip in dienst maar op 15 november is het schip toegewezen aan de Vorpostenflottille Ems als Vorpostenboot.

Op 20 mei 1917 loopt de Scharnhorst op een mijn. De ravage is groot, duidelijk is dat het schip niet lang zal drijven, de ruimen stromen vol en 13 minuten na het mijnencontact zinkt de Scharnhorst naar de bodem af. Niet alleen het schip ging verloren maar ook 9 opvarenden kwamen hierbij om het leven.

Het zicht op het wrak was ongeveer 2 meter, het was goed te doen en de zee zelf was spiegelglad. Met een watertemperatuur van ongeveer 6 graden Celcius was het nog wel even wennen, Klaas dook gewoon met zijn natpak en had alleen last van koude vingers, maar ja werkhandschoenen zijn nog geen neopreen handschoenen. Na Klaas zijn duik, hij kwam als laatste boven, bleek dat er niemand meer een tweede duik wilde maken en is Klaas direct weer naar beneden gegaan om de ankerlijn los te maken. Hierna werd er koers gezet naar Lauwersoog. Rond 13:30 uur was de Zeester weer in Lauwersoog teruggekeerd na een winter weg geweest te zijn. Nu ligt de Zeester weer op zijn vertrouwde plekje bij het Booze Wijf…

Foto’s gemaakt door Rob Arens.

19:30 uur Aanvang

19:35 uur 20 jaar Zeester door Yvonne Koch

Al 20 jaar gaat Klaas Koch met zijn schip de Zeester wrakduiken op de Noordzee, dit heeft tot vele avonturen geleid. Klaas Koch zijn oudste dochter Yvonne zal deze periode samenvatten en dit in geur en kleur overbrengen.

19:50 uur Wrakduikfilm van Danny Huyge

Deep Tek Visuals is een jonge organisatie die zich bezig houdt met het in beeld brengen van de scheepswrakken wereldwijd. Het initiatief van onderwatercinéast en technisch wrakduiker Danny Huyge heeft geleid tot een fantastisch team van mensen met diverse specialiteiten op het gebied van wrakduiken. Expedities naar o.a. Truk Lagoon, Andrea Doria, HMS Victory hebben geleid tot haarscherpe spectaculaire beelden welke anders voor de mensheid verborgen bleven. Beelden die wereldwijd uitgezonden worden en welke er voor zorgen dat de geschiedenisboeken weer herschreven kunnen worden. Voor de wrakduikavond van Duikteam Zeester komt Danny Huyge van Deep Tek Visuals een wrakduikfilm vertonen met beelden van zijn expedities.

Foto: Danny Huyge Brittanic expeditie voor National Geographic

20:50 uur Pauze

21:30 uur Wrakduikfilm Duikteam Zeester van Theo Beelien

Theo Beelien gaat al 18 jaar met de Zeester van Klaas Koch mee op wrakduikavonturen. Zijn grote passie is zijn camera vandaar ook zijn naam ‘The Nepcineast’. Nieuwe beelden die hij de afgelopen jaren heeft verzameld in HD kwaliteit zijn de inzet voor deze nieuwe film. Waar zal hij deze keer mee komen!

Foto Theo Beelien

22:30 uur Afsluiting

Tijd voor een gezellig praatje (sterke verhalen) en een drankje.

In de toekomst zal de begeleiding van het scheepvaartverkeer op de Waddenzee plaatsvinden vanuit de nieuwe Zeeverkeerscentrale op Terschelling. Hiervoor worden dan radar en camera-installaties geïnstalleerd op de bestaande vuurtorens en een aantal nieuwe locaties. Een onafhankelijke commissie van deskundigen beoordeelt vervolgens of deze nieuwe systemen voldoen aan de eisen voor veilige scheepvaartbegeleiding. Pas dan worden de taken van de bestaande verkeersposten overgenomen door de Zeeverkeerscentrale Waddenzee. Het menselijk oog blijft ook dan voor gemiddeld 12 uur per dag op de vuurtorens gehandhaafd.

In 2011 is duidelijk wanneer de zeeverkeerscentrale gereed is en in gebruik kan worden genomen.

Ook de zeeverkeerspost Ouddorp blijft met ingang van 1 januari 2011 overdag bemand. ‘s nachts vindt de scheepvaartbegeleiding plaats vanaf het Schelde Coördinatie Centrum en de Verkeerspost Wemeldinge.

Bron: Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Een leuke anekdote over Lukas is het volgende. Lukas stuurde op 24 februari 2010 zijn verhaal voor op de website. Op 29 augustus 2010 stuurde Lukas mij een mailtje dat hij het verhaal iets had aangepast, naar 1400 duiken in plaats van 1200.  Op 13 december 2010 stuurde Lukas mij weer een kleine aanpassing op dat verhaal, hier had hij namelijk het aantal duiken naar 1600 gebracht. Één ding staat vast, Lukas is een zeer ervaren Noordzee wrakduiker en wordt graag gezien aan boord van de Zeester.

Ook vertelt hij in zijn verhaal dat van zijn laatste vondst, een scheepsbel van een trawler de identiteit nog niet bekend is. Het onderzoek naar deze trawler loopt goed, en we hopen hier op de Wrakduikavond 2011 te Zuidbroek meer over te kunnen onthullen.