Tijdens de vele duiken die de teamleden op de diverse wrakken hebben gemaakt is er gefilmd en zijn items geborgen. Deze worden geconserveerd, en zorgvuldig beschreven. Voorwerpen zoals: manometers – serviesgoed – telegrafen – scheepsbellen – kompassen worden regelmatig op exposities tentoongesteld. De exposities werden gehouden in het Groninger Scheepvaart Museum en het Visserijmuseum te Zoutkamp. In de Expozee te Lauwersoog (de thuishaven van de “Zeester” en het team) is een permanente tentoonstelling ingericht.

Een selectie van items uit deze collectie wordt tijdens DuikVaker in de stand van de “Zeester” tentoongesteld. Uiteraard ook de vele boven en onderwater opnames zullen worden vertoond. De teamleden zullen daar aanwezig zijn om alle vragen te beantwoorden.

Tot ziens op de “Zeester” stand op de DuikVaker 2012.

Geen van allen heeft een boot ‘s nachts langszij horen komen maar toch waren de schoenen van de kinderen gevuld die nacht, wat wel typisch was: er zat een sticker op het doosje van een zandhandel en transportbedrijf uit Westerbroek…
‘s Morgens zijn Vincent, Wim (gebracht door Ton) en Harry nog aan boord gekomen. De bemanning was compleet en klokslag acht uur vertrokken ze via het Lauwersmeer en de Zoutkamperril richting Zoutkamp het Reitdiep op. Als ontbijt waren er eieren met spek, kokkie 5o5 stond weer z’n mannetje in de kombuis. Het hele zaakie weggespoeld met een bak koffie.

Onderweg van alles beleeft: Op het Lauwersmeer dreef daar zomaar een brandende doos. Koperen Jan die dacht 5 euro te verdienen als de 3 niet duikertjes 4 eieren op zijn hoofd stuk mochten slaan, alleen sloegen ze er maar 3 dus Jan kreeg geen 5,- euro en de jongetjes maar lachen. Een hond gezien die, van boven tot onder, onder de eierenstruif zat. De 3 aspirant zeesterleden hebben dit jaar ook nog een nieuwe vlag voor de mast van de Zeester geschonken, vindt Klaas vast wel leuk, de boel een beetje opfleuren zeiden ze. Tijdens het wachten voor de eerste brug van het Winschoterdiep in Groningen, deze draait niet tussen 12.00 uur en 13.00 uur, aan de lunch die bestond uit broodjes hamburger en gehaktballen van Koperen Jan die hij zelf had latenmaken door z’n dochter Ricky.

Nog snel even de afwas en de laatste spullen verzamelen om tegen drie uur in Zuidbroek van boord te gaan. Eerst nog Sinterklaas, Kerstdagen, Oud en Nieuw en dan op naar het voorjaar om weer te kunnen wrakduiken.

Zaadpiraad & Koperen Jan

Maandag 21 november 2011 om zeven uur door de sluis richting debuitenhaven omlangszij te gaan bij de ZK 40, een zetbootje van Heiploeg bemand door Urkers. De Urker visser was wat verlaat dus eerst maar eens koffie met gebak (uit doggy bag van Hans, overgebleven van een verjaardag).

Tegen half acht de haven uit, het zicht was niet meer dan een meter of 50, maar met hulp van de radar kon Klaas de groene ton net buiten de haven goed voorbij komen. Bij de Wierumergronden in westelijke richting boven Ameland langs richting Bornrif waar het wrak ligt de Panagatos waar de Urker z’n  net had verspeeld.

Met behulp van de sidescan al snel het net, waarschijnlijk gelocaliseerd, een geïmproviseerde ankerlijn (tros van ZK 40) gegooid en als eerste Johan over de reling om het net te zoeken en dan de ankerlijn aande korboom van het net vast te zetten. Ondertussen rondjes rond de boei varen om te kijken of er toevallig ergens een stuk touw van het net boven zou drijven tijdens de kentering, dit was niet het geval. Wat wel boven kwam was de zoeklijn, terwijl Johan nog aan de boei lag kwam de zoeklijn in de schroef en speerde de boei richting de Zeester uit de handen van Johan… effe peddelen dus. Eerst touw uit de schroef snijden, ankerlijn opnieuw gooien, Johan weer overboord, en vond het net binnen 2 minuten, deze lag 6 meter van de ankerlijn.

Via de communicatie kwam het verzoek om een ijzerzaag ??? Anton overboord met zaag, nadat Johan weer aan boord was vertelde hij dat de staalkabel rond de spanten van het wrak zat gedraaid. Op het blok nog extra een hefballon gezet zodat die goed uit het wrak zou zijn en er niet weer in vast kon slaan tijdens het hijsen.

Tijdens het aanvaren en hijsen van de ZK40 waren Johan, Martijn en Anton aan boord om die duffe Urkers te begeleiden (Urkers kennen 2 standen op een schuit 1 vol gas vooruit 2 vol gas achteruit). Ondanks alle goede wil bij de eerste keer aanvaren van de boei… veel te hard… de hele schuit over de boei, gelukkig alles nog heel. Anton overboord om de staalkabel vast te zetten en de rest is op de foto te zien.

Terug naar Lauwersoog dan maar weer, de mist begon aardig op te trekken en onder het genot van Bami en Nasi met een zoetje, zuurtje en kroepoek, kokkie 5o5 toverde het weer uit de keuken. Voor 19:00 uur door de sluis was de planning maar Robbegat had andere plannen, Klaas kon roepen wat die wou maar geen antwoord over de marifoon, dan maar in de buitenhaven…(shit eerst de auto halen bij het Booze Wijf).

Klaas, Henk, Martijn, Anton, Pim, Johan en Hans.

Om ongeveer 10:15 uur waren ze bij het wrak gearriveerd. Het vastleggen ging vrij vlot en al snel bleek dat het zicht weer uitstekend was, tussen de 15 en 20 meter. Jan heeft nog een aansluitpaneel gevonden en geborgen. Wat de exacte functie van dit aansluitpaneel is geweest zijn we nog niet achter, maar momenteel noemen we het maar de stekkerdoos voor de walstroom.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Afgelopen donderdag had Alle Kalverboer de restanten van een geweerkolf gevonden. Vermoedelijk is dit een Lee-Enfield geweer. Achterin de kolf zat een klepje en in de kolf zat een poetstouwtje met een koperen flesje met wapenolie.

Helaas was de Zeester pas weer rond 18:30 uur terug in de buitenhaven van Lauwersoog, visrestaurant Sterkenburg was helaas al dicht dus moest er naar ander voedsel gezocht worden.

Film: Jorne Dassen

Bij het wrak aangekomen werd met het signaal van de zieke luchthoorn aangegeven dat de dreg overboord gegooid kon worden. Waarna even later Rob en Jorne hierlangs afdaalden om de ankerlijn op het wrak te zekeren. Klaas had de opdracht gegeven om bij een zicht van minder dan vier meter de boel weer omhoog te sturen, om daarna te kijken op een ander wrak of het zicht daar beter is. Toen Rob en Jorne via de ankerlijn bij de dreg aankwamen, bleek deze mooi in het wrak te liggen. Alleen het zicht was ongeveer één meter en daarop besloten Rob en Jorne deze duik te beëindigen en het op een ander wrak te proberen. Aan boord werd besloten om het een paar mijl noordelijker te proberen en zo werd er koers gezet naar het wrak van de Sperrbrecher 161 Iris.

Aangekomen bij het wrak van de Sperrbrecher Iris leek het zicht goed. Ook vandaag gold gewoon de regel dat de kentering bij aankomst was. Aangezien dit een stevige kentering was, voer Klaas over het wrak en gaf toen pas het signaal met de zieke luchthoorn. Ook nu gingen Rob en Jorne weer overboord om de ankerlijn op het wrak te zekeren. Aangekomen op de bodem was het zicht ongeveer 5 meter en was er geen wrak te bekennen. Rob en Jorne besloten om de dreg opnieuw te laten gooien en keerden terug naar de oppervlakte. Aan boord van de Zeester werd de ankerlijn weer in orde gemaakt en zodra dit klaar was, voer Klaas de Zeester opnieuw op het wrak aan en gaf het signaal om de dreg overboord te gooien.

En weer gingen Rob en Jorne een poging wagen om de ankerlijn op het wrak vast te maken. Wederom aangekomen op de bodem bevonden ze zich op een zandbodem met in de verste verte geen scheepswrak te zien. Rob en Jorne snapten het niet meer en besloten om alles voor de derde keer vandaag omhoog te sturen. Op het moment dat ze de hefballon aan het vullen waren en door de stroming meegevoerd werden, belanden ze alsnog op het wrak en konden de ankerlijn zekeren, nu kon er gedoken worden!

Henk ’5o5′ had wel trek in een lekker maaltje en ging dus artefacten scoren voor de inwendige mens. Hij heeft 3 kreeften op het wrak gescoord. Een vrouwtjes kreeft bleek helemaal vol te zitten met eitjes en nadat Henk plechtig aan mevrouw kreeft had beloofd om terug te komen wanneer zij goed voor haar kroost zou gaan zorgen, werd deze weer overboord gezet.

Klaas had geen tijd om te duiken, hij was druk bezig met het herstellen van zijn GPS antenne, althans een poging hiertoe. Dit is uiteindelijk niet gelukt en hierdoor moest Klaas op de ouderwetse manier de terugweg naar Lauwersoog vinden alwaar ze rond 17:00 uur in de buitenhaven van Lauwersoog aankwamen. Die avond is er iemand langs gekomen om de GPS antenne weer te herstellen.

Foto’s: Rob Arens

Iets na achten werd er uitgevaren. Het is zo’n 3 uur varen naar de E3. Prachtig weer, zonnetje erbij, en een nagenoeg gladde zee, golfhoogte +/- 30 cm. Alleen Jürgen had toch last van deze golven. Maar gedoken werd er. Het schip werd in een recordtijd van nog geen 5 minuten vastgelegd. Daarna konden wij het water in. Het zicht was bijzonder goed, zo’n 15 meter. Beneden gingen de mannen uiteraard bezig met hun ‘projectjes’, en ondergetekende ging eens in alle rust het wrak verkennen. Prachtige krabben, anjelieren, steenbolken, vlokslakken, zeesterren en weet ik wat nog meer waren er te zien. Uiteraard ook een blik in de machinekamer geworpen. Helaas zat de eerste duik er te snel op.

Na een oppervlaktetijd van ong. 1.15 uur werd er aan een tweede duik begonnen. Jürgen vond nu wat leuks, het zou later volgens de anderen een onderdeel zijn van de toren van de onderzeeër. Helaas kreeg hij alleen een paar afsluiters mee naar boven en moest hij de rest laten liggen.

De buit bleek uiteindelijk te bestaan uit een paar patrijspoorten, een geweerkolf, en wat afsluiters. Op de terugweg probeerde Klaas om een stuk af te snijden. Helaas voor hem was het water een beetje te veel ‘eb’ waardoor de Zeester vast kwam te zitten. Na wat heen en weer gewurg werd besloten om toch maar om te varen. Om 19.05 uur waren we weer in de buitenhaven van Lauwersoog, want uiteraard zou er op 6 mei weer uitgevaren worden.

Ik heb Klaas vandaag gevraagd hoe het lijkt met aanstaande donderdag en volgens Klaas is de weersverwachting nog steeds gunstig voor het wrakduiken en vaart hij donderdag 5 mei om 08:00 uur vanuit de binnenhaven bij het Booze Wijf te Lauwersoog naar één van de scheepswrakken in de Noordzee boven de Waddeneilanden. De hoogwaterkentering is die dag om 13:35 uur.

Bij voldoende interesse zal Klaas vrijdag 6 mei ook het ruime sop kiezen om te gaan wrakduiken. En uiteraard staat het weekend ook gewoon op het programma. Met een beetje hulp van het weer kan het dus zijn dat we vier duikdagen voor de boeg hebben. Uiteraard zullen we proberen van deze dagen weer een klein verslag te maken, aangevuld met wat informatie van het wrak waarop gedoken is. Lijkt het je ook leuk om een keer mee te gaan, informeer dan naar de mogelijkheden bij Klaas op 06-23401498 of via e-mail klaas(zwienesteert)duikteamzeester.nl

Ben je een keer aan boord van de Zeester, en of je nou tot het duikteam behoort of niet, als je leuke foto’s of videobeelden hebt gemaakt en die wilt delen, dan kun je die naar info(zwienesteert)duikteamzeester.nl sturen.

Begin dit jaar kreeg ik van Rob Arens zijn verhaal voor de duikteamleden-pagina op deze website. Bij het verhaal moest ik de foto’s nog in orde maken en met behulp van Rob was er voldoende materiaal om dit te realiseren. Vandaag heb ik deze pagina toegevoegd aan de duikteamleden-pagina. Het verhaal van Alle Kalverboer heb ik ook al enige tijd in mijn bezit en ook hier moeten nog foto’s bij geplaatst worden, dit zal later deze week toegevoegd worden aan deze website.

Verder heb ik het verslag van de Wrakduikavond op de website geplaatst. Voor de wrakduikfilm hebben wij dit jaar speciaal opnames gemaakt van hoe de duikteamleden in de winter toch zo fit blijven om het nieuwe duikseizoen zo goed mogelijk te starten. Dit zijn zeer vermakelijke beelden geworden en een fotoreportage zal binnenkort hier op de website verschijnen voor wie de wrakduikfilm niet gezien hebben.

Het vastleggen verloopt vandaag goed, alleen het zicht is een stuk minder dan op het wrak van de Augusta waar we gisteren op doken, het zicht bedraagt namelijk maar ongeveer 1 meter. Het wrak ligt op een diepte van 21 meter en de watertemperatuur bedraagt ongeveer 10 graden Celcius. Tijdens het duiken heeft Alle Kalverboer een afgeschoten huls van 15 millimeter gevonden.

En nadat iedereen een duik heeft gemaakt wordt de terugtocht naar Lauwersoog ingezet en rond 13:00 uur ligt de Zeester weer op zijn vertrouwde plekje bij het Booze Wijf. Klaas gaat direct richting zijn kleinzoon.

De rest houdt zich bezig met het stuurwerk van de Augusta. Met de kraan van de Bruinvis, het schip van Alle, wordt het stuurwerk van het achterdek van de Zeester gehesen. Wanneer alles klaar is bij de Zeester, zijn enkele duikteamleden nog even het zoute water gaan wegspoelen met een paar biertjes bij het Booze Wijf.

Bij het Booze Wijf staat een Flak (Flugabwehrkanone) die enkele jaren geleden van deze, onbekende, voorpostenboot is geborgen.

Vrijdagochtend Lauwersoog, bij het Booze Wijf ligt de Zeester op zijn vertrouwde plekje aan de steiger. Even voor zeven uur stampt de Zeester rustig richting de sluis, het belooft een mooie dag te worden wanneer de Zeester in de sluis geschut wordt en de sluisdeuren open gaan naar een nieuw avontuur, de Zeester vaart de haven van Lauwersoog uit de Waddenzee op. Er wordt koers gezet richting het wrak. Vorig jaar werden er in het geheim plannen gesmeed want de Augusta had mogelijkheden voor een project.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Aangekomen bij het wrak, het is dan rond 12:00 uur, wordt de dreg op het signaal van de zieke luchthoorn overboord gegooid. Hans Bruins en éne Vincent springen even later overboord om de ankerlijn op het wrak te zekeren. Eenmaal beneden op de bodem van de Zee, genieten ze even van het fraaie uitzicht, overal waar ze kijken zien ze zand. Wat ze ook doen, ze bleven zand zien en besloten om toen de ankerlijn met dreg maar weer naar de oppervlakte te schieten en gaan zelf ook aan de opstijging beginnen.

Klaas is het niet helemaal eens met de gang van zaken en vaart de Zeester opnieuw op het wrak aan om voor de tweede keer de dreg overboord te gooien. Dat vastleggen van de ankerlijn gespecialiseerd werk is dat weten we nu. Daarom zet Klaas zijn achter de hand gehouden troef in, de helft van het Special Forces Team Knabbel & Babbel, ook wel bekend als Rambo en Backup Rambo, Anton ten Have krijgt deze missie toegedeeld. Gekleed in gepast tenue zal hij deze missie laten slagen. Waarna al snel de andere duikteamleden de sprong in de Noordzee wagen om een duik te maken op het scheepswrak.

Onderwater wordt dit keer hard gewerkt, de bedoeling is om het stuurwerk van de Augusta te bergen met behulp van een grote hefballon. Het zicht op het wrak is goed, zo’n 6 meter, de watertemperatuur ligt tegen de 10 graden Celsius, en het wrak bevindt zich op een diepte van rond de 27 meter, redelijk goede omstandigheden om lekker te duiken.

De Augusta is in 1899 in Nederland gebouwd voor de visserij. In de Tweede Wereldoorlog werd het schip door de Duitsers geconfisqueerd en ingezet als Vorpostenboot V 1236. Op 18 april 1944 was voorpostenboot 1233, de voormalige VL 86 genaamd Vooruit, samen met voorpostenboot 1236, de voormalige VL 180 genaamd Augusta, op een patrouille wanneer ze tegen 17:00 uur 10 vijandelijke vliegtuigen hoog in de lucht naar het westen zagen vliegen. Ze nemen de vliegtuigen niet onder vuur aangezien deze zich ver buiten het bereik van hun geschut bevonden. Kort daarna werden er drie eenmotorige vijandelijke vliegtuigen gezien, ook hoog in de lucht vliegend richting het westen. Deze werden wel beschoten maar zover men kon waarnemen niet getroffen.

Even voor 18:00 uur werden 18 jagdbommenwerpers op een hoogte tussen de 400-600 meter gezien. De vliegtuigen vlogen achter de schepen voorbij om zo met de zon in hun rug aan te gaan vallen. De aanval werd verwacht en met man en macht werden de gevechtstations op beide voorpostenboten bemand en toen de vliegtuigen genaderd waren tot ongeveer 4000 meter, openden beide voorpostenboten het vuur op de vijandelijke vliegtuigen. Toen de vliegtuigen tot ongeveer 200-300 meter genaderd waren, begonnen zij met hun mitrailleurs te vuren en wierpen tegelijkertijd kleine bommen af toen ze over de voorpostenboten vlogen.

Bij deze eerste aanval liep de V 1236, welke vooraan voer, onder andere schade op aan de brug en het geschut maar door zware treffers in de scheepswand en machinekamer werkte de stuurinrichting niet meer en de V 1236 bleef stil liggen. De eveneens zwaar getroffen V1233 kon nog wel manoeuvreren en zich ook nog gedeeltelijk verweren. Bij de tweede aanval werd de V 1236 door bommen getroffen, ook nu kwamen de vliegtuigen vanuit de zon aanvallen, en de V 1236 liep nu snel vol en zonk binnen enkele minuten.

67 jaar later is het druk op het achterdek van de Zeester, de hefballon komt omhoog. Als de hefballon eenmaal aan de oppervlakte is, wordt met man en macht aan de lijn getrokken zodat de hefballon met stuurwerk achter de Zeester bungelt. Op dat moment springt Lukas overboord en maakt de hijskabel van de lier vast zodat het stuurwerk, inclusief hefballon, omhoog getakeld kan worden om zo op het achterschip van de Zeester te belanden.

Klik hier om de embedded video te bekijken.

Project stuurkolom is geslaagd, de ankerlijn op het wrak wordt losgegooid en de Zeester vaart met een goed gehumeurde bemanning weer richting Lauwersoog. Het hele project heeft nogal wat tijd in beslag genomen en vandaar dat de Zeester pas tegen 21:30 uur weer in de visserijhaven aankomt. Hier wordt de nacht doorgebracht want de volgende dag zal er ook gewoon weer gedoken worden op de Noordzee.

Als dit gisteren op tijd bekend was geweest dan hadden ze de ankerlijn op het wrak vast gelaten. Toen Rob Arens gisteren voor zijn laatste duik de HMS E3 bezocht, was de afspraak dat hij aan het einde van zijn duik de ankerlijn zou losgooien. Aan boord hebben ze nog geprobeerd om een kaartje langs de ankerlijn te laten zakken in de hoop dat Rob deze misschien wel zou zien, helaas heeft dit niet geholpen.

Vandaar dat, toen ze voor de tweede keer dit weekend bij de HMS E3 waren gekomen, Henk Bos en Jorne Dassen de ankerlijn weer gingen zekeren. Ook deze dag was het mistig, maar het zicht was ook weer ongeveer 4 meter met een super vlakke zee. Vandaag was Lukas Boer niet mee, maar daarvoor in de plaats waren Pim Wiersma en éne Vincent aan boord gekomen.

Het is Henk deze dag gelukt om de dieptemeter van de HMS E3 te bergen, helaas is het glas stuk maar hopelijk komt de dieptemeter binnenkort nog eens glanzend voorbij.

De terugtocht naar Lauwersoog verliep voorspoedig, toen Ameland gepasseerd werd kwam de zon door en werd er nog even in de blote bast genoten van de zon. Aangekomen bij het Booze Wijf, rond 17:00 uur, wordt deze keer het eten bij visrestaurant Sterkenburg overgeslagen en gaat iedereen naar huis.

Aan boord waren Klaas Koch, éne Vincent, Rob Arens, Henk Bos, Pim Wiersma en Jorne Dassen.